พระรอด กรุวัดมหาวัน พิมพ์ตื้น 2


สวัสดีครับ ท่านผู้อ่านที่รักทุกท่าน ปุจฉา-วิสัชนาในครั้งนี้ ก็เป็น พระรอดกรุวัดมหาวัน ลำพูน อีกพิมพ์หนึ่ง ซึ่งอยู่ในห้าพิมพ์ของพระรอดของกรุนี้ และเป็นพระที่จัดอยู่ในชุดพระเบญจภาคีครับ ซึ่งเราก็ควรที่จะศึกษาทำความเข้าใจเรื่องเกี่ยวกับรายละเอียดของพระพิมพ์นี้ไว้เช่นกันครับ

ครับเราลองมาดูที่ส่วนของภาพที่ปุจฉาไว้นะครับ ว่ามีจุดสังเกตอะไรบ้างที่ทำให้เรารู้ว่าเป็นพระรอดพิมพ์ไหน ในส่วนที่เราเห็นได้ก็คือ ส่วนของผนังโพธิ์ เราจะเห็นว่าที่ผนังโพธิ์จะมีลักษณะใบโพธิ์เพียงแถวเดียว ไม่มีแถวซ้อนด้านใน ก็แสดงว่าพระพิมพ์นี้มีให้เราเลือกแค่สองพิมพ์เท่านั้น คือ พระรอดพิมพ์ตื้นและพิมพ์ต้อ และอีกส่วนที่เราเห็นก็คือรอยเส้นพิมพ์แตกที่ด้านข้างผนังโพธิ์ด้านซ้ายขององค์พระตรงบริเวณข้างๆ พระกรรณ (หู) ซ้าย และอีกเส้นหนึ่งที่บริเวณหัวไหล่เป็นเส้นแตกวิ่งลงมาข้างๆ แขนซ้าย ลักษณะเช่นนี้ทำให้เราชี้ชัดไปได้เลยว่า เป็นพระพิมพ์ตื้น เนื่องจากพระพิมพ์ต้อไม่มีเส้นพิมพ์แตกเช่นนี้ มาดูส่วนของพระพักตร์ พระรอดพิมพ์ต้อจะมีพระพักตร์ค่อนข้างป้อมกว่า และมีคางปลายตัดกว่า ดังนั้น ภาพของส่วนที่เราเห็นนั้นจึงเป็นพระรอดพิมพ์ตื้นครับ

ทีนี้เราก็มาดูรูปเต็มๆ กันจากที่กล่าวมาในขั้นต้นแล้วนั้น เรามองโดยรวมจะเห็นว่าพระรอดพิมพ์นี้ จะมีซอกแขนตื้น ร่องระหว่างมือซ้ายที่วางบนหน้าตักและร่องระหว่างหน้าตักกับฐานก็ตื้น ร่องระหว่างฐานต่างๆ ก็ตื้นกว่าพระรอดพิมพ์อื่นๆ ทั้งหมด จึงเป็นที่มาของชื่อพิมพ์ว่า “พระรอดพิมพ์ตื้น” แต่ในส่วนของพระพักตร์จะคมลึกชัด

ส่วนของพระเศียรกับผนังโพธิ์ก็จะเป็นส่วนที่ลึกที่สุดของพระพิมพ์นี้ เอาล่ะทีนี้เรามาดูส่วนของผนังโพธิ์ด้านซ้ายที่เห็นมีรอยเส้นพิมพ์แตก เราจะเห็นว่า เส้นบนนั้นจะเป็นเส้นที่วิ่งจากหูมาหาด้านปลายสุดของผนังโพธิ์ ส่วนอีกเส้นหนึ่งนั้นจะเป็นเส้นที่วิ่งจากบ่าซ้ายขององค์พระวิ่งโค้งลงมาด้านล่างขนานกับเส้นแขน ลง มาจนเกือบถึงข้อศอกซ้ายขององค์พระ เส้นนี้ก็เป็น จุดตำหนิหนึ่งของพระพิมพ์นี้

แต่พระพิมพ์นี้ก็มีอยู่สองแม่พิมพ์ คือ แตกต่างกันตรงเส้นพิมพ์แตก แบบพิมพ์นี้คนโบราณเรียกกันว่า “แม่พิมพ์สองตัวหนอน คือเขาเปรียบเส้นพิมพ์ที่แตกเป็นตัวหนอน กับอีกแม่พิมพ์หนึ่งเป็นแบบสามตัวหนอน คือเส้นพิมพ์แตกจะมีตำแหน่งที่แตกต่างกัน ไม่อยู่ที่เดียวกัน พิมพ์สามตัวหนอนนั้นเส้นพิมพ์แตกก็อยู่ด้านซ้ายขององค์พระเหมือนกัน แต่เส้นบนจะอยู่ที่เหนือพระเศียรแล้ววิ่งลงมาจรดกับเส้นแตกเส้นที่สอง ที่มีรูปทรงคล้ายสระอา ที่บริเวณใกล้ๆ พระกรรณซ้าย และเส้นที่สามเป็นเส้นพิมพ์แตกจากปลายพระกรรณซ้ายวิ่งลงมาที่หัวไหล่ซ้ายครับ

มาดูที่ฐานกันหน่อย ถ้าเราได้เห็นพระรอดพิมพ์นี้แบบเต็มๆ องค์เราก็จะเห็นได้ว่า พระรอดพิมพ์นี้มีฐานเกินคือมีเนื้อเกินที่ใต้ฐานชั้นล่างสุดยื่นยาวออกมา เช่นเดียวกับพระรอดพิมพ์ใหญ่ และพิมพ์กลางครับ คงมีคร่าวๆ แค่นี้ก่อนนะครับ

ด้วยความจริงใจ
แทน ท่าพระจันทร์

ที่มาข้อมูล :  ข่าวสดรายวัน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: